Sabit Sermaye Yatırımıyla Türk Vatandaşlığı

En az 500.000 ABD doları veya karşılığı döviz tutarında sabit sermaye yatırımı gerçekleştiren yabancılar, yatırımın Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından uygun bulunması hâlinde istisnai Türk vatandaşlığına başvurabilir. Ancak şirkete yalnızca para aktarmak, mevcut bir şirketi satın almak veya şirket sermayesini kâğıt üzerinde artırmak tek başına yeterli değildir.

Aktarılan sermayenin şirketin faaliyet alanıyla doğrudan bağlantılı arsa, bina, makine, teçhizat, ekipman ve benzeri sabit yatırım kalemlerine dönüştürülmesi gerekir. Yatırımın kaynağı, şirket kayıtları ve gerçekleşen harcamalar Yeminli Mali Müşavir raporuyla belgelendirilir.

Sabit sermaye yatırımıyla vatandaşlık şartları nelerdir?

Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğe göre temel şart, en az 500.000 ABD doları veya karşılığı döviz tutarında sabit sermaye yatırımı gerçekleştirildiğinin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından tespit edilmesidir.

Başvurunun uygun bulunabilmesi için genel olarak şu koşulların birlikte sağlanması gerekir:

• Başvuru sahibinin yabancı gerçek kişi olması,
• Yatırımın Türkiye’de kurulu bir şirket üzerinden gerçekleştirilmesi,
• Yatırım için kullanılacak dövizin bankacılık sistemi üzerinden Türkiye’ye getirilmesi,
• Dövizin yatırımcı adına Türk lirasına çevrildiğinin banka kayıtlarıyla gösterilmesi,
• Sermayenin şirkete usulüne uygun şekilde aktarılması,
• Aktarılan tutarın sabit sermaye yatırımına dönüştürülmesi,
• Yatırım tutarının Yeminli Mali Müşavir tarafından hazırlanacak özel amaçlı raporla doğrulanması,
• Başvuru sahibine ait şirket payının ve yatırım kalemlerinin üç yıl korunması.

Yatırım tutarının belirlenmesinde tespit tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru veya çapraz döviz kuru esas alınır. Kur değişikliği nedeniyle yatırımın sınırın altında kalmaması için yatırım tutarının baştan güvenli bir pay bırakılarak planlanması yararlı olabilir.

Hangi harcamalar sabit sermaye yatırımı sayılır?

Sabit sermaye yatırımı, işletmenin faaliyetini sürdürmek veya kapasitesini artırmak amacıyla uzun süre kullanacağı varlıklara yapılan yatırımı ifade eder. Bakanlığın uygulama esaslarına göre aşağıdaki kalemler, yatırımın niteliğine göre değerlendirmeye alınabilir:

• Şirket faaliyetinde kullanılacak arsa,
• Üretim veya hizmet sunumu için kullanılacak bina ve inşaat giderleri,
• Makine, teçhizat ve üretim ekipmanları,
• Demirbaş ve diğer uzun vadeli duran varlıklar,
• Henüz tamamlanmamış fakat fiilen devam eden yatırımlar,
• Şirketin faaliyet alanıyla doğrudan ilgili diğer sabit yatırım kalemleri.

Arsa ve binanın şirket adına kayıtlı olması ve şirketin faaliyet amacıyla bağlantısının kurulması gerekir. Harcamalar fatura, banka dekontu, tapu kaydı, muhasebe kaydı ve gerektiğinde kapasite raporu gibi belgelerle doğrulanır.

Hangi harcamalar yatırım tutarına eklenmez?

Şirket hesabında para bulunması veya şirketin toplam varlıklarının 500.000 ABD dolarını aşması, tek başına sabit yatırım şartının karşılandığını göstermez.

Genel olarak şu kalemler sabit sermaye hesabına dahil edilmez:

• Banka hesabında bekletilen ve yatırıma dönüşmemiş nakit,
• Stoklar ve diğer dönen varlıklar,
• Şirketin faaliyet alanıyla doğrudan ilgisi bulunmayan taşınmazlar,
• Yatırım amacıyla bağlantısı kurulamayan binek veya ticari araçlar,
• Başka bir şirketin önceden gerçekleştirdiği yatırımların yalnızca hisse satın alınarak devralınması,
• Belgesiz veya şirket muhasebesine işlenmemiş harcamalar,
• Başvuru sahibine ait olduğu kanıtlanamayan sermaye ve yatırım kalemleri.

Şirket faaliyeti bakımından zorunlu olan bazı taşıtlar ve iş makineleri özel olarak değerlendirilebilir. Bakanlık gerekli görürse bu araçların ruhsatlarına üç yıl satılamayacağına ilişkin şerh konulmasını isteyebilir.

Mevcut bir şirket satın alınarak başvuru yapılabilir mi?

Halka açık olmayan mevcut bir şirketin tamamının satın alınması veya şirkete ortak olunması mümkündür. Ancak şirketin yabancı yatırımcı ortak olmadan önce sahip olduğu makineler, binalar ve diğer sabit varlıklar başvuru sahibinin yeni yatırımı olarak kabul edilmez.

Bu durumda yabancı yatırımcının şirkete ortak olduğu tarihten sonra:

• En az 500.000 ABD doları veya karşılığı dövizi Türkiye’ye getirmesi,
• Bu tutarı sermaye artışı yoluyla şirkete aktarması,
• Sermayeyi yeni sabit yatırım kalemlerine dönüştürmesi,
• Yeni yatırım harcamalarını fatura ve banka kayıtlarıyla belgelemesi gerekir.

Dolayısıyla piyasa değeri 500.000 ABD dolarını aşan faal bir şirketin yalnızca hisselerini satın almak vatandaşlık başvurusu için yeterli değildir. Ortaklık sonrasında gerçekleştirilen ve başvuru sahibine isnat edilebilen yeni yatırım tutarı esas alınır.

Şirket kurmak veya sermaye artırmak yeterli midir?

Hayır. Şirket kurulması veya şirket sermayesinin ticaret sicilinde 500.000 ABD doları karşılığına çıkarılması sürecin yalnızca bir bölümüdür. Sermayenin fiilen ödenmesi ve ardından şirket faaliyetinde kullanılacak sabit varlıklara dönüştürülmesi gerekir.

Örneğin şirket hesabına yatırılan paranın hesapta bekletilmesi, ticari mal veya stok alımında kullanılması ya da şirket ortağına borç olarak aktarılması sabit sermaye yatırımı şartını karşılamayabilir.

Başvuru sahibinin şirkete borçlu olup olmadığı da Yeminli Mali Müşavir raporunda incelenir. Şirkete sermaye olarak konulan tutarın daha sonra ortak tarafından geri çekilmesi, yatırımın gerçekliği konusunda sorun oluşturabilir.

Uygunluk belgesi için hangi belgeler hazırlanır?

Sabit sermaye yatırımının tespiti için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına sunulacak dosyada genel olarak şu belgeler bulunur:

• Başvuru sahibi tarafından imzalanmış dilekçe,
• Eksiksiz doldurulmuş yatırım bilgi formu,
• Pasaportun kimlik bilgilerini gösteren sayfaları,
• Başvuru sahibinin imza beyannamesi,
• Şirketin ortaklık ve sermaye yapısını gösteren Ticaret Sicili Gazeteleri,
• Ödenmiş sermaye ve yatırım tutarını gösteren Yeminli Mali Müşavir onaylı özel amaçlı rapor,
• Yeminli Mali Müşavire ait faaliyet belgesi,
• Dövizin Türkiye’ye getirildiğini ve Türk lirasına çevrildiğini gösteren banka belgeleri,
• Sabit yatırım harcamalarına ilişkin fatura ve ödeme belgeleri,
• Arsa veya bina bulunuyorsa tapu kayıtları,
• Şirket payının, sermayenin ve yatırım kalemlerinin üç yıl korunacağına ilişkin taahhütname,
• Gerektiğinde vekâletname ve Bakanlığın talep edeceği ek belgeler.

Başvurunun özelliğine göre kapasite raporu, ruhsat, faaliyet belgesi, makine listesi, cari hesap ekstreleri veya yatırımın fiilen kullanıldığını gösteren başka belgeler de istenebilir.

Bakanlık yatırımı nasıl inceler?

Başvuru, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından incelenir. Belgeler üzerinden şu hususlar kontrol edilir:

• Yatırımın kaynağı ve banka hareketleri,
• Şirketin güncel ortaklık yapısı,
• Başvuru sahibinin şirketteki payı,
• Sermayenin gerçekten ödenip ödenmediği,
• Paranın sabit yatırım harcamalarına dönüşüp dönüşmediği,
• Yatırım kalemlerinin şirket faaliyetiyle ilişkisi,
• Fatura, tapu ve muhasebe kayıtlarının birbiriyle uyumu,
• Başvuru sahibinin şirkete borçlu olup olmadığı.

Bakanlık gerekli görürse yatırım yerinde inceleme yapabilir. Uygunluk tespit yazısı düzenlendikten sonra da şirketin ve yatırım kalemlerinin durumunu kontrol etmek amacıyla önceden bildirim yapmadan yerinde denetim gerçekleştirilebilir.

Eksik bilgi veya belge tespit edilmesi hâlinde başvuru sahibinden tamamlama istenebilir. Bildirilen süre içerisinde eksikliklerin giderilmemesi başvurunun işlemden kaldırılmasına neden olabilir.

Yatırım üç yıl boyunca korunmalı mıdır?

Evet. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının uygulama esaslarına göre uygunluk belgesi düzenlendikten sonra başvuru sahibi:

• Yatırımı gerçekleştiren şirketteki payını üç yıl devredemez,
• Şirket sermayesini azaltamaz,
• Başvuruya esas sabit yatırım kalemlerini üç yıl satamaz veya devredemez.

Bu yükümlülük şirket ana sözleşmesinde yapılacak düzenleme ve başvuru sahibinin vereceği taahhütnameyle güvence altına alınır.

Yatırımın üç yıl dolmadan devredilmesi, sermayenin azaltılması veya yatırım değerinin asgari sınırın altına düşmesi hâlinde durum İçişleri Bakanlığına bildirilebilir. Bu nedenle vatandaşlık kararı alınmış olsa bile üç yıllık koruma süresi tamamlanmadan şirket yapısında veya yatırım varlıklarında değişiklik yapılmamalıdır.

Uygunluk belgesi vatandaşlığı kesinleştirir mi?

Hayır. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından verilen uygunluk tespit yazısı yalnızca yatırım şartının sağlandığını gösterir. Bu belge Türk vatandaşlığının otomatik olarak kazanıldığı veya vatandaşlık başvurusunun kesin olarak kabul edileceği anlamına gelmez.

Uygunluk belgesinden sonra süreç genel olarak şu şekilde ilerler:

1. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından uygunluk tespit yazısı alınır.
2. 6458 sayılı Kanunun 31/1-j bendi kapsamında kısa dönem ikamet izni işlemi tamamlanır.
3. İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü veya yetkili özel ortak ofis üzerinden vatandaşlık dosyası hazırlanır.
4. Başvuru sahibi ve dosyaya dahil edilen aile bireyleri hakkında güvenlik ve arşiv incelemeleri yürütülür.
5. Dosya Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından değerlendirilir.
6. Nihai karar Cumhurbaşkanı tarafından verilir.

Başvuru sahibinin millî güvenlik veya kamu düzeni bakımından engel teşkil eden bir durumunun bulunması hâlinde, yatırım şartı karşılanmış ve uygunluk belgesi alınmış olsa bile vatandaşlık başvurusu olumlu sonuçlanmayabilir.

Eş ve çocuklar başvuruya dahil edilebilir mi?

Yatırımcının yabancı eşi ile yatırımcının veya eşinin ergin olmayan yabancı çocukları başvuru kapsamında değerlendirilebilir. Kanunda ayrıca bağımlı yabancı çocuklar da belirtilmektedir; ancak bağımlılık durumunun ayrıca belgelenmesi ve ilgili makamlarca kabul edilmesi gerekir.

Aile bireyleri için doğum belgesi, evlilik belgesi, medeni hâl belgesi, aile bağını gösteren kayıtlar ve gerektiğinde diğer ebeveynin muvafakatnamesi hazırlanmalıdır. Yabancı ülkelerden alınan belgeler ülkesine göre apostil veya dış temsilcilik onayına ve noter onaylı Türkçe tercümeye tabi olabilir.

Ergin çocukların yalnızca öğrenci olması veya ekonomik olarak ailesi tarafından desteklenmesi, bağımlı çocuk kapsamında kabul edileceğini tek başına garanti etmez. Bu durum başvuru öncesinde ayrıca değerlendirilmelidir.

En sık yapılan hatalar nelerdir?

• Mevcut bir şirketin yalnızca hisselerini satın almanın yeterli olduğunun düşünülmesi,
• Şirkete aktarılan paranın sabit yatırıma dönüştürülmeden başvuru yapılması,
• Stok ve işletme sermayesinin sabit yatırım hesabına dahil edilmesi,
• Şirket faaliyetiyle ilgisiz taşınmaz veya araçların yatırım olarak gösterilmesi,
• Yatırımcıya ait döviz transferi ile yatırım harcamaları arasındaki bağın kurulamaması,
• Fatura, banka ve muhasebe kayıtlarının birbirini doğrulamaması,
• Yatırım tutarının kur değişikliği nedeniyle 500.000 ABD dolarının altında kalması,
• Üç yıllık süre dolmadan şirket payının veya yatırım varlıklarının devredilmesi,
• Uygunluk belgesinin vatandaşlık garantisi olarak değerlendirilmesi.

Yatırım yapılmadan önce dosya yapısı planlanmalıdır

Sabit sermaye yatırımıyla Türk vatandaşlığı başvurusunda en önemli aşama, para transferinden önce yatırımın doğru yapılandırılmasıdır. Şirketin ortaklık yapısı, sermaye artışı, dövizin Türkiye’ye getirilişi, sabit yatırım harcamaları ve muhasebe kayıtları birbirini tamamlamalıdır.

Özellikle mevcut bir şirkete ortak olunacaksa hangi tarihten sonraki yatırımların dikkate alınacağı ve başvuru sahibinin payına düşen yatırım tutarı önceden hesaplanmalıdır. Harcama yapıldıktan sonra eksik banka veya fatura kayıtlarını düzeltmek her zaman mümkün olmayabilir.

Vatandaşlık başvuru yolları ve kişisel belge planı için Türk vatandaşlığı danışmanlığı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Son kontrol tarihi: 4 Ağustos 2026

Not: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bakanlık uygulaması, yatırımın niteliği, şirket yapısı ve başvuru tarihindeki mevzuat sonucu değiştirebilir.