Geçici Koruma Altındaki Suriyeliler İçin Çalışma İzni

Türkiye’de bulunan Suriye vatandaşlarının çalışma hakkı, sahip oldukları hukuki statüye göre belirlenir. Geçici koruma kimlik belgesine sahip olmak, yabancıya kendiliğinden çalışma hakkı vermez. Bir işverene bağlı olarak çalışacak geçici koruma kapsamındaki kişinin, kural olarak çalışmaya başlamadan önce çalışma izni alması gerekir.

Başvuru; yabancının geçici koruma kaydının bulunduğu il, kayıt tarihinden itibaren geçen süre, işyerindeki çalışan sayısı, yapılacak görev ve ücret gibi ölçütler dikkate alınarak değerlendirilir.

Önemli: Suriye vatandaşı olmak ile geçici koruma kapsamında bulunmak aynı şey değildir. İkamet izni, uluslararası koruma statüsü veya başka bir yasal kalış hakkı bulunan Suriye vatandaşlarının çalışma izni başvuruları farklı kurallara tabi olabilir.

Geçici koruma altındaki Suriyeliler çalışabilir mi?

Evet. Geçici koruma kimlik belgesine sahip Suriyeliler, gerekli şartları sağlamaları ve çalışma izni almaları hâlinde Türkiye’de yasal olarak çalışabilir.

Geçici koruma kimlik belgesi tek başına çalışma izni değildir. Yabancının yalnızca kimlik belgesini işverene göstermesi, SGK girişinin yapılması veya taraflar arasında iş sözleşmesi imzalanması çalışma izni zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.

Bir işverene bağlı çalışmada başvuru, yabancı adına işveren tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının elektronik çalışma izni sistemi üzerinden yapılır.

Suriyeliler için çalışma izni şartları nelerdir?

Geçici koruma sağlanan bir yabancı adına çalışma izni başvurusu yapılabilmesi için genel olarak şu şartlar aranır:

• Yabancının geçerli bir geçici koruma kimlik belgesine sahip olması,
• Geçici koruma kaydının üzerinden en az altı ay geçmiş olması,
• Başvurunun yabancının kayıtlı olduğu ilde bulunan bir işyeri için yapılması,
• Yabancının başka bir işveren adına geçerli çalışma izninin bulunmaması,
• İşyerinin geçici koruma kapsamındaki yabancılar için uygulanan istihdam kotasına uygun olması,
• Yabancıya ödenecek ücretin yürürlükteki asgari ücretin altında olmaması,
• Yapılacak mesleğin yabancılara yasaklanmış mesleklerden olmaması,
• Ön izin gereken mesleklerde ilgili kamu kurumundan ön izin alınması

Bu şartların sağlanması başvurunun mutlaka onaylanacağı anlamına gelmez. Bakanlık; işyerini, yabancının görevini, sektörün durumunu ve sunulan belgeleri birlikte değerlendirir.

Altı aylık süre nasıl hesaplanır?

Çalışma izni başvurusu, geçici koruma kayıt tarihinden itibaren altı ay geçtikten sonra yapılabilir. Süre, yabancının Türkiye’ye ilk giriş tarihinden veya işe başlamak istediği tarihten değil, geçici koruma kaydından itibaren değerlendirilir.

Kimlik belgesindeki bilgilerin güncel olmaması, geçici koruma kaydının pasif duruma düşmesi veya kayıt iliyle fiilen yaşanan ilin farklı olması başvurunun yapılmasını engelleyebilir.

Kayıtlı il dışında çalışma izni alınabilir mi?

Geçici koruma kapsamındaki yabancılar için temel kural, çalışma izni başvurusunun yabancının geçici koruma kaydının bulunduğu ildeki bir işyeri adına yapılmasıdır.

Örneğin geçici koruma kaydı Antalya’da bulunan bir yabancı adına, gerekli kayıt veya izin işlemleri tamamlanmadan İstanbul’daki bir işyeri üzerinden başvuru yapılması uygun olmayabilir.

Yabancı başka bir ilde yaşıyor veya iş bulmuşsa çalışma izni başvurusundan önce kayıt ili, adres kaydı ve iller arası izin işlemleri kontrol edilmelidir. Çalışma izninin verilmesi, yabancının kayıt iliyle ilgili yükümlülüklerini kendiliğinden değiştirmez.

Suriyeli çalışanlar için yüzde 10 kotası nasıl uygulanır?

Bir işyerinde çalışma izni bulunan geçici koruma kapsamındaki çalışanların sayısı, genel olarak aynı işyerindeki Türk vatandaşı çalışan sayısının yüzde 10’unu geçemez.

Toplam çalışan sayısı 10’dan az olan işyerlerinde en fazla bir geçici koruma kapsamındaki yabancı için çalışma izni alınabilir.

Örnek olarak:

İşverenin çalışma izni başvurusundan önceki dört hafta içinde, yabancının çalıştırılacağı işi yapabilecek aynı nitelikte bir Türk vatandaşını bulamadığını belgelemesi durumunda kota yönünden farklı değerlendirme yapılması mümkün olabilir. Bakanlık ayrıca sektör ve illere göre değişen istihdam kotası uygulayabilir.

Suriyeli çalışana ne kadar ücret ödenmelidir?

Geçici koruma kapsamındaki yabancıya ödenecek aylık ücret, yürürlükteki asgari ücretin altında olamaz. İş sözleşmesinde gösterilen ücret ile SGK’ya bildirilen kazanç birbiriyle uyumlu olmalıdır.

Uzmanlık veya mesleki yeterlilik gerektiren görevlerde, ilgili çalışma izni değerlendirme kriterleri kapsamında daha yüksek ücret ölçütleri uygulanabilir. Yabancının ücretinin bir kısmının kayıt dışı ödenmesi veya SGK bildiriminin gerçek ücretten düşük yapılması ayrıca yaptırıma neden olabilir.

Çalışma izni başvurusunu kim yapar?

Bir işverene bağlı çalışacak yabancı adına başvuruyu işveren veya işverenin elektronik sistemde yetkilendirdiği kişi yapar. Yabancının yalnız başına işçi statüsünde çalışma izni başvurusu yapması mümkün değildir.

Başvuru, e-Devlet üzerinden erişilen çalışma izni sistemi kullanılarak elektronik ortamda gerçekleştirilir. İşverenin sistemde işyeri kaydı oluşturması, yabancıya ait bilgileri girmesi ve gerekli belgeleri yüklemesi gerekir.

Başvuru için gerekli belgeler nelerdir?

İşyerinin ve yabancının durumuna göre ilave belge istenebilmekle birlikte başvuruda genel olarak şunlar kullanılır:

• Geçici koruma kimlik belgesi,
• Yabancıya ait güncel biyometrik fotoğraf,
• İşveren ve yabancı tarafından imzalanmış belirli süreli iş sözleşmesi,
• İşyerine ait vergi ve ticaret sicili bilgileri,
• İşyerinin faaliyetini ve mali durumunu gösteren belgeler,
• Yabancının yapacağı görevle ilgili diploma veya mesleki yeterlilik belgeleri,
• Ön izin gereken mesleklerde ilgili kurumdan alınan ön izin belgesi

Bakanlığın elektronik sistemlerden doğrulayabildiği bazı belgelerin ayrıca yüklenmesi gerekmeyebilir. Başvuru ekranında istenen belgeler işyerinin türüne ve yabancının görevine göre kontrol edilmelidir.

Suriyeli çalışma izni başvurusu nasıl yapılır?

1. Yabancının geçici koruma kimliği, kayıt ili ve kimlik durumu kontrol edilir.
2. Geçici koruma kayıt tarihinden itibaren altı aylık sürenin dolup dolmadığı belirlenir.
3. İşyerinin Türk çalışan sayısı ve yüzde 10 kotasına uygunluğu incelenir.
4. Yabancının görevi, ücreti ve çalışma adresi belirlenir.
5. İş sözleşmesi hazırlanarak taraflarca imzalanır.
6. İşveren, e-Devlet üzerinden çalışma izni sistemine giriş yapar.
7. Başvuru formu doldurulur ve gerekli belgeler sisteme yüklenir.
8. Bakanlığın talep etmesi hâlinde eksik bilgi veya belgeler süresi içinde tamamlanır.
9. Başvuru onaylanırsa bildirilen harç ve değerli kâğıt bedeli süresi içinde ödenir.
10. İzin başlangıç tarihi dikkate alınarak SGK işlemleri tamamlanır.

Başvurunun sistemde oluşturulmuş olması yabancının hemen çalışmaya başlayabileceği anlamına gelmez. Yabancı, çalışma izni onaylanmadan ve izin başlangıç tarihi gelmeden fiilen çalıştırılmamalıdır.

Çalışma izni kaç yıl geçerlidir?

İlk çalışma izni, iş sözleşmesinin süresini aşmamak üzere belirli bir işverene, işyerine ve göreve bağlı olarak düzenlenir. İzin süresi sona ermeden önce uzatma başvurusu yapılmalıdır.

Yabancının başka bir işverene geçmesi durumunda mevcut izin yeni işyerinde kullanılamaz. Yeni işveren tarafından yeni bir çalışma izni başvurusu yapılması gerekir.

Çalışma izni SGK yerine geçer mi?

Hayır. Çalışma izni ile sosyal güvenlik işlemleri birbirinden farklıdır. Çalışma izni onaylandıktan sonra işverenin yabancı için yasal süresi içinde SGK bildirimlerini yapması ve sigorta primlerini gerçek ücret üzerinden ödemesi gerekir.

Yabancının yalnızca SGK girişinin yapılmış olması da çalışma izni bulunmadan çalıştırılmasını yasal hâle getirmez. Çalışma izni ve SGK yükümlülükleri birlikte yerine getirilmelidir.

Geçici koruma çalışma izni ikamet izni yerine geçer mi?

Hayır. Geçici koruma kapsamındaki yabancılara verilen çalışma izinleri ikamet izni yerine geçmez. Yabancının geçici koruma statüsünün ve kimlik belgesinin geçerliliğini koruması gerekir.

Bu yönüyle geçici koruma kapsamındaki kişilere verilen çalışma izni, bazı diğer yabancılara düzenlenen çalışma izinlerinden farklıdır.

Mevsimlik tarım ve hayvancılık işlerinde çalışma izni gerekir mi?

Geçici koruma kapsamındaki yabancılar, belirlenen mevsimlik tarım ve hayvancılık işlerinde çalışma izni yerine çalışma izni muafiyet bilgi formu alarak çalışabilir.

Başvuru, geçici koruma kimlik belgesiyle ilgili Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne yapılabilir. Kayıtlı il dışında çalışılacaksa muafiyet süresi ve yol izin belgesi şartları ayrıca kontrol edilmelidir.

Mevsimlik tarım muafiyeti, yabancıya her sektörde ve her işyerinde çalışma hakkı vermez. Muafiyet yalnızca belgede belirtilen faaliyet, yer ve süre için geçerlidir.

Kendi işyerini açan Suriyelinin çalışma izni gerekir mi?

Geçici koruma kapsamındaki yabancının şirket kurması, bir şirkete ortak olması veya işyeri açması kendiliğinden çalışma hakkı sağlamaz.

Yabancı kendi işyerinde fiilen çalışacaksa işyeri açma ve çalışma ruhsatı, vergi kaydı ve ilgili diğer izinler tamamlandıktan sonra durumuna uygun çalışma izni başvurusu yapılmalıdır. Şirket ortaklığı ve bağımsız çalışma başvuruları, işçi olarak yapılan başvurulardan farklı ölçütlerle değerlendirilir.

Hangi mesleklerde çalışamazlar?

Geçici koruma kapsamındaki yabancılar, kanunlarla yalnızca Türk vatandaşlarına ayrılmış mesleklerde çalışamaz. Ayrıca sağlık ve eğitim gibi bazı alanlarda çalışma izni başvurusundan önce ilgili bakanlık veya kamu kurumundan ön izin alınması gerekir.

İşverenin başvurudan önce yabancının yapacağı görevin yabancılara açık olup olmadığını ve mesleki yeterlilik şartlarını kontrol etmesi önemlidir.

Çalışma izni olmadan Suriyeli çalıştırmanın sonucu nedir?

Geçici koruma kimliği bulunan bir yabancının çalışma izni olmadan çalıştırılması hâlinde hem işveren hem de yabancı çalışan hakkında idari para cezası uygulanabilir.

İşveren ayrıca geriye dönük SGK primleri, sigortasız işçi çalıştırma cezaları ve diğer iş hukuku yükümlülükleriyle karşılaşabilir. Başvurunun yapılmış fakat henüz sonuçlanmamış olması da yabancıya çalışma hakkı vermez.

İşverenler yabancıyı işe başlatmadan önce belgenin kendi işyerleri adına düzenlendiğini, izin tarihlerini ve çalışma görevini resmî çalışma izni sorgulama kanallarından doğrulamalıdır.

Sık sorulan sorular

Geçici koruma kimliği olan Suriyeli hemen çalışabilir mi?

Hayır. Geçici koruma kimliği tek başına çalışma hakkı vermez. Yabancının gerekli şartları sağlaması ve çalışmaya başlamadan önce çalışma izni alması gerekir.

Çalışma izni için altı ay beklemek gerekiyor mu?

Evet. Başvuru, kural olarak geçici koruma kayıt tarihinden itibaren altı ay geçtikten sonra yapılabilir.

Başvuruyu Suriyeli çalışan kendisi yapabilir mi?

Bir işverene bağlı çalışmada başvuru işveren tarafından yapılır. Mevsimlik tarım ve hayvancılık muafiyeti ile bağımsız çalışma durumlarında farklı başvuru usulleri uygulanır.

Suriyeli çalışan kayıtlı olduğu ilden başka bir ilde çalışabilir mi?

Genel kural, başvurunun yabancının geçici koruma kaydının bulunduğu ildeki bir işyeri için yapılmasıdır. Başka ilde çalışma planlanıyorsa kayıt ve izin işlemleri önceden değerlendirilmelidir.

Suriyeli çalışan için beş Türk vatandaşı şartı var mı?

Geçici koruma kapsamındaki çalışanlarda genel yabancı çalışma izni kriterlerindeki beş Türk vatandaşı şartından farklı olarak yüzde 10 istihdam kotası uygulanır. On kişiden az çalışanı bulunan işyerlerinde genel olarak bir geçici koruma kapsamındaki yabancı çalıştırılabilir.

Çalışma izni bulunan Suriyeli için SGK yapılır mı?

Evet. İşveren, çalışma izninden ayrı olarak yabancının SGK bildirimlerini yapmak ve primlerini ödemek zorundadır.

İşveren değişikliğinde mevcut izin kullanılabilir mi?

Hayır. Çalışma izni belirli bir işveren ve işyeri adına düzenlenir. İşveren değişirse yeni işveren tarafından yeni başvuru yapılmalıdır.

Suriyeliler için çalışma izni danışmanlığı

Geçici koruma kapsamındaki yabancılar için yapılacak başvurularda kayıt ili, altı aylık süre, çalışan kotası, görev, ücret ve işyeri belgeleri birlikte değerlendirilmelidir. Başvuru öncesinde yapılacak kontrol, eksik belge ve uygunluk şartlarından kaynaklanan ret riskini azaltır.

T4 Danışmanlık olarak işyeri uygunluğunun değerlendirilmesi, belgelerin hazırlanması, elektronik başvurunun yapılması ve başvuru sürecinin takibi konularında danışmanlık sağlıyoruz.

Yabancı çalışma izni hizmetimizi inceleyin →

Son kontrol tarihi: 28 Temmuz 2026

Not: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yabancının statüsü, kayıt ili, işyeri ve yapılacak görev dikkate alınarak her başvuru ayrıca değerlendirilmelidir.