Türkiye’de bir işverene bağlı olmaksızın kendi adına ticari veya mesleki faaliyet yürütmek isteyen yabancıların, şirket kurmuş ya da ortaklık kaydını tamamlamış olmalarından bağımsız olarak uygun çalışma izni alması zorunludur. Şirket ortağı yabancılar için genel kriterler arasında en az 500.000 TL ödenmiş sermaye, en az ortaklık payı ve yedinci aydan itibaren aylık en az beş Türk vatandaşı istihdamı yer almaktadır.
Başvuru türü; yabancının şirketteki konumuna, sermaye payına ve faaliyet biçimine göre süreli veya bağımsız çalışma izni olarak şekillenebilir. Çalışma izni alınmadan fiilen faaliyete başlanması idari para cezasına yol açabilir ve izinsiz geçirilen süreler geriye dönük olarak yasal hâle gelmez.
Kendi nam ve hesabına çalışma izni, Türkiye’de bir işverene bağlı olmadan işyeri açmak, ticari faaliyette bulunmak veya ortağı olduğu şirkette fiilen çalışmak isteyen yabancılar açısından değerlendirilmesi gereken temel yükümlülüklerden biridir. Şirket kurmak ya da bir şirkete ortak olmak, yabancıya tek başına çalışma hakkı sağlamaz.
Yabancının şirketi yönetmesi, işyerinde fiilen çalışması veya kendi adına mesleki ve ticari faaliyet yürütmesi hâlinde faaliyete başlamadan önce uygun çalışma izninin alınması gerekir. Başvurunun türü; yabancının şirket ortağı, işyeri sahibi, gerçek kişi tacir veya bağımsız meslek sahibi olmasına göre değişebilir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, işyeri sahibi veya şirket ortağı yabancılara başvurunun niteliğine göre süreli çalışma izni düzenleyebilmektedir. Bu nedenle kendi adına çalışan her yabancıya mutlaka “bağımsız çalışma izni” verileceği düşünülmemelidir.
Kendi nam ve hesabına çalışma ne demektir?
Kendi nam ve hesabına çalışma; yabancının başka bir işverenin emir ve talimatları altında çalışmak yerine kendi işyerini, ticari işletmesini veya mesleki faaliyetini yürütmesidir.
Bu kapsamda değerlendirilebilecek başlıca kişiler şunlardır:
- Türkiye’de şirket kuran ve şirketinde fiilen çalışan yabancılar
- Mevcut bir şirkete ortak olarak şirketin yönetiminde görev alan yabancılar
- Gerçek kişi tacir olarak işyeri açan yabancılar
- Esnaf veya sanatkâr olarak faaliyet gösterecek yabancılar
- Kendi adına serbest mesleki faaliyet yürütecek yabancılar
- Geçici koruma kapsamında kendi adına işyeri açacak yabancılar
Yapılacak faaliyetin yabancılara açık olması da gerekir. Özel kanunlarla yalnızca Türk vatandaşlarına ayrılmış meslek ve işler, şirket kurulmuş veya çalışma izni alınmış olsa bile yabancılar tarafından yapılamaz.
Şirket kurmak yabancıya çalışma hakkı verir mi?
Hayır. Türkiye’de şirket kuruluşunun veya ortaklık kaydının tamamlanması, yabancıya otomatik olarak çalışma hakkı sağlamaz. Şirket kuruluşu ile çalışma izni birbirinden farklı hukuki süreçlerdir.
Yabancı şirket ortağının şirket bünyesinde fiilen çalışacak, şirketi yönetecek veya ticari faaliyeti bizzat yürütecek olması hâlinde uygun yabancı çalışma izni başvurusunun yapılması gerekir.
Yabancının şirketteki görevi, temsil yetkisi, ortaklık oranı ve fiilen yürüttüğü faaliyet başvuru öncesinde birlikte değerlendirilmelidir. Şirket sahibi veya ortağı olmak ile işyerinde çalışma faaliyeti yürütmek aynı işlem değildir.
Şirket ortağı yabancılar için çalışma izni şartları
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının güncel çalışma izni değerlendirme kriterlerine göre bilanço esasına tabi işyerlerinde yeni işyeri açan veya mevcut bir işyerine ortak olan yabancı için genel olarak aşağıdaki şartlar aranır:
- Yabancının ortak olduğu işyerinin ödenmiş sermayesi en az 500.000 TL olmalıdır.
- Yabancının şirketteki sermaye tutarı en az 500.000 TL olmalıdır.
- Yabancının şirketteki ortaklık payı en az %20 olmalıdır.
- İşyerinde en az beş Türk vatandaşının istihdam edilmesi gerekir.
Beş Türk vatandaşı istihdamı şartı, şirket ortağı veya işyeri sahibi yabancıya verilecek ilk çalışma izninin ilk altı ayında aranmaz. İlk izin süresinin yedinci ayının başından itibaren işyerinde her ay en az beş Türk vatandaşının istihdam edilmesi gerekir.
Önemli: Beş Türk vatandaşı istihdamı, yalnızca başvuru tarihinde sağlanıp daha sonra bırakılabilecek tek seferlik bir şart değildir. Yedinci aydan itibaren aylık olarak korunması ve uzatma başvurusunda kanıtlanması gerekir.
100.000 ABD doları sermaye payı bulunan yabancı ortaklar
Yabancı ortağın şirketteki sermaye payı 100.000 ABD doları veya üzerinde ise şirket ortağı yabancılar için belirlenen 500.000 TL sermaye, en az %20 ortaklık ve beş Türk vatandaşı istihdamı kriterleri uygulanmaz.
Ancak bu durum çalışma izninin otomatik olarak verileceği anlamına gelmez. Yabancının faaliyeti, şirket kayıtları, başvurunun gerçekliği, mesleki yeterlilik, sektör şartları ve uluslararası işgücü politikası kapsamında değerlendirme yapılmaya devam edilir.
Beş Türk vatandaşı ilk günden itibaren gerekli mi?
Şirket ortağı veya işyeri sahibi yabancıya verilen ilk çalışma izninde, ilk altı aylık süre boyunca beş Türk vatandaşı istihdamı zorunluluğu aranmaz. Şart, çalışma izni süresinin yedinci ayının başlangıcından itibaren uygulanır.
Örneğin çalışma izni 1 Ocak tarihinde başladıysa, genel olarak 1 Temmuz tarihinden itibaren işyerinde her ay en az beş Türk vatandaşının istihdam edilmesi beklenir. İzin kartında bulunan şerhler ve Bakanlığın başvuruya özel bildirimleri ayrıca kontrol edilmelidir.
Uzatma başvurularında şirketin faaliyeti, yabancının şirkete ve ülke ekonomisine katkısı, istihdam durumu ve yasal yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği yeniden incelenebilir.
Gerçek kişi işletmesi açan yabancılar
Türkiye’de şahıs işletmesi, esnaf işletmesi veya başka bir gerçek kişi işletmesi açarak kendi adına çalışmak isteyen yabancının öncelikle ilgili kuruluş işlemlerini tamamlaması gerekir.
Faaliyetin niteliğine göre genel olarak şu işlemler gündeme gelebilir:
- Vergi numarasının alınması ve vergi kaydının oluşturulması
- Ticaret sicili, esnaf ve sanatkârlar odası veya ilgili meslek odası kaydı
- İşyeri adresinin ve faaliyet konusunun belirlenmesi
- Gerekli ruhsat, izin veya ön izinlerin alınması
- Çalışma izni başvurusunun yapılması
- İlgili sosyal güvenlik ve bildirim yükümlülüklerinin yerine getirilmesi
Bakanlığın yabancıların Türkiye’de şirket ve işyeri açmasına ilişkin açıklamasına göre kuruluş işlemleri tamamlandıktan sonra çalışma izni başvurusu yapılmalı, çalışma izni alınmadan fiilen çalışmaya başlanmamalıdır.
Bağımsız çalışma izni nedir?
Bağımsız çalışma izni, bir işverene bağlı olmaksızın yabancı adına düzenlenen ve yabancıya Türkiye’de kendi ad ve hesabına çalışma hakkı veren izin türüdür. Bağımsız çalışma izni, süresiz değil belirli bir süre için düzenlenir.
Bakanlığın çalışma izni türleri açıklamasına göre bağımsız çalışma izni değerlendirilirken yabancının:
- Eğitim düzeyi
- Mesleki deneyimi
- Bilim ve teknolojiye sağlayacağı katkı
- Faaliyetinin veya yatırımının Türkiye ekonomisine etkisi
- İstihdama sağlayacağı katkı
- Şirket ortağı olması hâlinde sermaye payı
gibi unsurlar dikkate alınır. Bu nedenle yalnızca işletme kurmuş olmak bağımsız çalışma izninin verileceğini garanti etmez.
Şirket ortağına bağımsız izin mi, süreli izin mi verilir?
Şirket sahibi veya ortağı yabancıya başvurunun niteliğine göre süreli çalışma izni düzenlenebilir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı işlemleri sırasında, geçerli süreli çalışma izni bulunan işyeri sahibi veya şirket ortağından ayrıca bağımsız çalışma izni belgesi talep edilmesi gerekmez.
Dolayısıyla “kendi nam ve hesabına çalışma” ile “bağımsız çalışma izni” ifadeleri her başvuruda aynı sonucu ifade etmez. Yabancının şirket yapısı, görevi ve faaliyet biçimi incelenerek doğru başvuru türü seçilmelidir.
Kendi nam ve hesabına çalışma izni başvurusu nasıl yapılır?
Başvuru süreci yabancının Türkiye’deki yasal kalış durumuna ve faaliyet biçimine göre yurt içinden veya yurt dışından yürütülebilir.
1. İşletme veya şirket işlemlerinin tamamlanması
Şirket veya işyerinin ticaret sicili, vergi dairesi, oda ve diğer ilgili kurumlar nezdindeki kuruluş işlemleri tamamlanır. Şirket ortağının ortaklık oranı, sermaye tutarı ve temsil yetkisi resmî kayıtlarda doğru biçimde gösterilmelidir.
2. Yurt içi veya yurt dışı başvuru yolunun belirlenmesi
Türkiye’de geçerliliği devam eden ve en az altı ay süreyle düzenlenmiş uygun bir ikamet izni bulunan yabancılar için yurt içi başvuru yapılabilir. Yurt içi başvuru şartları bulunmuyorsa süreç, yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk dış temsilciliği üzerinden başlatılır.
3. Elektronik başvurunun tamamlanması
Başvuru, niteliğine göre yabancı, işyeri veya yetkilendirilmiş kişi tarafından e-İzin sistemi üzerinden tamamlanır. Elektronik işlemler için gerekli yetkilendirme ve e-imza şartları başvuru öncesinde kontrol edilmelidir.
4. Bilgi ve belgelerin sisteme yüklenmesi
Yabancıya, şirkete, ortaklık yapısına ve faaliyete ilişkin belgeler elektronik sisteme yüklenir. Bakanlık inceleme sırasında ilave bilgi veya belge talep edebilir.
5. Harç ve değerli kâğıt bedelinin ödenmesi
Başvurunun olumlu değerlendirilmesi hâlinde bildirilen çalışma izni harcı ve değerli kâğıt bedeli süresi içinde ödenmelidir. Bakanlığın ödeme açıklamasına göre bildirim tarihinden itibaren 30 gün içinde ödeme yapılmaması durumunda başvuru reddedilir.
6. İzin sonrası yükümlülüklerin tamamlanması
Çalışma izni alındıktan sonra işyeri açma ve çalışma ruhsatı, vergi, oda, sosyal güvenlik ve diğer kurum bildirimleri faaliyetin niteliğine uygun şekilde tamamlanmalıdır. İzin kartında bulunan özel şerhlere de uyulmalıdır.
Başvuruda istenebilecek belgeler
Belge listesi yabancının statüsüne, şirket türüne ve faaliyet alanına göre değişebilir. Genel olarak aşağıdaki belgeler talep edilebilir:
- Yabancının pasaport veya kimlik belgesi
- Biyometrik fotoğraf
- Varsa ikamet izni veya yabancı kimlik belgesi
- Şirketin ticaret sicil gazetesi
- Güncel ortaklık ve sermaye yapısını gösteren kayıtlar
- Faaliyet belgesi ve vergi kayıtları
- Şirket sözleşmesi veya esas sözleşme
- Yabancının şirketi temsil ve yönetme yetkisini gösteren belgeler
- İşyeri bilançosu ve gelir tablosu
- Çalışanlara ilişkin güncel istihdam kayıtları
- Meslek veya sektöre göre diploma, yeterlilik veya ön izin belgeleri
- Gerçek kişi işletmelerinde oda veya sicil kayıt belgesi
- Bakanlığın başvuruya özel olarak isteyebileceği diğer belgeler
Başvuru ekranında gösterilen güncel belge listesi esas alınmalı ve kayıtlar birbiriyle uyumlu olmalıdır. Ticaret sicili, SGK, vergi ve başvuru sistemindeki farklı bilgiler dosyanın ek incelemeye alınmasına neden olabilir.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı ne zaman alınır?
İşyeri kuruluş işlemleri çalışma izni başvurusundan önce tamamlanabilir. Ancak yabancının fiilen çalışmaya başlaması ve işyerinin faaliyete geçmesi için çalışma izni ile ilgili belediye veya yetkili idare tarafından istenen işyeri açma ve çalışma ruhsatı yükümlülükleri birlikte yerine getirilmelidir.
Geçerli süreli çalışma izni bulunan şirket ortağı veya işyeri sahibi yabancıdan, ruhsat aşamasında ayrıca bağımsız çalışma izni belgesi talep edilmesine gerek bulunmadığı Bakanlık açıklamalarında belirtilmektedir.
Geçici koruma kapsamındaki yabancılar işyeri açabilir mi?
Geçici koruma kapsamındaki yabancılar da kendi ad ve hesaplarına faaliyet gösterebilmek için çalışmaya başlamadan önce çalışma izni almak zorundadır.
Vergi numarası alındıktan ve işyerinin kuruluş işlemleri tamamlandıktan sonra şirketler için ticaret sicil gazetesi; gerçek kişi tacirler ile esnaf ve sanatkârlar için ilgili oda veya sicil kayıt belgesi başvuru sistemine yüklenebilir.
Geçici koruma kimlik belgesi, tek başına işyeri açarak çalışma hakkı vermez. Ayrıca geçici koruma kapsamında düzenlenen çalışma izni ikamet izni yerine geçmez ve yabancının kayıtlı olduğu il ile faaliyet göstereceği il bakımından özel kurallar uygulanabilir.
Çalışma izni alınmadan işyeri işletmenin sonucu
Şirket veya vergi kaydının bulunması, çalışma izni zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Çalışma izni bulunmadan kendi adına çalışan yabancı hakkında idari para cezası uygulanabilir. İşyerinin faaliyeti ve ruhsatı bakımından da ayrıca idari işlem gündeme gelebilir.
İzin alınmadan geçirilen süreler daha sonra yapılan başvuruyla geriye dönük olarak yasal hâle gelmez. Bu nedenle yabancının işyerinde fiilen çalışmaya başlayacağı tarih, çalışma izni ve ruhsat işlemleri dikkate alınarak planlanmalıdır.
Çalışma izni uzatma başvurusu
Uzatma başvurusu yapılırken yalnızca çalışma izninin devam ediyor olması yeterli değildir. Şirketin gerçek ve aktif faaliyeti, yabancının şirketteki konumu, sermaye yapısı, Türk vatandaşı istihdamı ve yasal yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği yeniden değerlendirilebilir.
Şirket sahibi veya ortağı yabancı açısından özellikle şu kayıtların düzenli tutulması önemlidir:
- Ortaklık ve sermaye kayıtları
- Aylık Türk vatandaşı istihdamı
- Vergi ve sosyal güvenlik yükümlülükleri
- Şirketin satış, yatırım ve faaliyet kayıtları
- Yabancının şirket içindeki görev ve yetkileri
- İzin belgesinde bulunan şerhlere uyulduğunu gösteren belgeler
Sık sorulan sorular
Yabancı Türkiye’de şirket kurabilir mi?
Evet. Yabancılar ilgili şirket ve yatırım mevzuatı kapsamında Türkiye’de şirket kurabilir veya mevcut bir şirkete ortak olabilir. Ancak şirket kurmak yabancıya otomatik çalışma hakkı sağlamaz.
Şirket ortağı yabancı çalışma izni almak zorunda mı?
Yabancının şirkette fiilen çalışması, şirketi yönetmesi veya ticari faaliyeti bizzat yürütmesi hâlinde çalışma izni gerekliliği gündeme gelir. Yabancının şirket türü, yönetim görevi, temsil yetkisi ve fiilî faaliyeti başvuru öncesinde birlikte incelenmelidir.
Şirket ortağı için en az ne kadar sermaye gerekir?
Bilanço esasına tabi işyerlerinde genel kriter; şirketin ödenmiş sermayesinin en az 500.000 TL, yabancı ortağın sermaye tutarının en az 500.000 TL ve ortaklık oranının en az %20 olmasıdır.
Beş Türk vatandaşı çalıştırmak zorunlu mu?
Genel olarak evet. Ancak şirket ortağı veya işyeri sahibi yabancıya verilen ilk çalışma izninin ilk altı ayında bu şart aranmaz. Yedinci ayın başından itibaren her ay en az beş Türk vatandaşının istihdam edilmesi gerekir.
100.000 ABD doları sermayesi olan yabancı için beş çalışan gerekir mi?
Yabancı ortağın sermaye payı 100.000 ABD doları veya üzerinde ise şirket ortağı yabancılara ilişkin sermaye, ortaklık oranı ve beş Türk vatandaşı istihdamı kriterleri uygulanmaz. Bu istisna çalışma izninin mutlaka onaylanacağı anlamına gelmez.
Şahıs şirketi kuran yabancı hemen çalışabilir mi?
Hayır. Vergi ve oda kayıtlarının oluşturulması çalışma izninin yerine geçmez. Yabancı, uygun çalışma iznini almadan işyerinde fiilen çalışmaya başlamamalıdır.
Bağımsız çalışma izni süresiz midir?
Hayır. Bağımsız çalışma izni belirli bir süre için düzenlenir. Süresiz çalışma izni farklı şartlara tabi ayrı bir çalışma izni türüdür.
Çalışma izni başvurusunun yapılması çalışma hakkı verir mi?
Hayır. Yalnızca başvurunun yapılmış olması çalışma hakkı sağlamaz. Başvurunun olumlu sonuçlanması, izin geçerlilik tarihinin başlaması ve faaliyete ilişkin diğer yasal işlemlerin tamamlanması gerekir.
Şirket ortağı ve işyeri sahibi yabancılar için danışmanlık
Kendi nam ve hesabına çalışma izni başvurularında şirketin sermaye yapısı, yabancının ortaklık oranı, faaliyet konusu, istihdam durumu ve yasal kalış hakkı birlikte değerlendirilmelidir. Yanlış başvuru türünün seçilmesi veya ticaret sicili ile başvuru kayıtlarının uyuşmaması sürecin uzamasına ya da başvurunun olumsuz değerlendirilmesine neden olabilir.
T4 Danışmanlık olarak şirket ortağı ve işyeri sahibi yabancıların çalışma izni şartlarının kontrolü, başvuru dosyasının hazırlanması ve elektronik başvuru sürecinin takibi konularında danışmanlık sağlıyoruz. Her başvuru kendi koşulları kapsamında değerlendirilir ve olumlu sonuç garantisi verilemez.
Yabancı çalışma izni hizmetimizi inceleyin →
Başvurunun Bakanlık sistemindeki durumunu kontrol etmek için çalışma izni sorgulama ve başvuru takibi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Son kontrol tarihi: 27 Temmuz 2026
Not: Şirket kuruluşu, vergi kaydı veya ortaklık tek başına yabancıya Türkiye’de çalışma hakkı sağlamaz.